محمد حسين عقيلى خراسانى شيرازى

273

خلاصة الحكمة ( فارسى )

قرص ورد قرص ورد : اطفاى حرارت كند و نافع است از براى وجع معده و مقوى معده است و منع آمدن و ايستاده شدن غذا به فم معده مىكند ، و نافع است از براى حرارت و التهاب و رطوبت و انقلاب معده و از براى تب‌هاى بلغمى و تب‌هاى مركبهء كهنه و التهاب و احتراق . صنعت آن : گل سرخ ، شش مثقال ؛ اصل السوس ، چهار مثقال ؛ سنبل الطيب ، دو مثقال ؛ كوفته و بيخته به ميپختج سرشته اقراص سازند . هر قرصى يك درم . شربتى : تا دو قرص . [ تذكّر : ] و در نسخهء محمود بن الياس در حاوى صغير از « اسقليارس » نقل كرده وزن سنبل الطيب ، يك مثقال است . « 1 » قرص ورد صغير / قرص گل صغير قرص ورد : به نسخهء جمهور . خواص : نافع از براى درد معده و رطوبات را از معده جلا دهد و پاك كند و تب‌هاى بلغمى و تب‌هاى كهنه را زايل كند . صنعت آن : موافق نسخهء شيخ الرئيس كه در قرابادين قانون ذكر كرده ، بگيرند : گل سرخ پاك كرده از اقماع ، بيست درم ؛ اصل السوس ، سنبل الطيب ، از هر يك ، ده درم . تذكر : و در نسخهء ديگر به عوض اصل السوس ، ربّ السوس است . اجزا را كوفته و بيخته به مثلث سرشته ، اقراص سازند و در سايه خشك نمايند . شربتى : دو درم با سكنجبين بزورى . و مزاج اين گرم است در نيم درجه و خشك است در سه ربع درجه . و چون بيفزايند بر اين قرص شش درم سقمونياى مشوى و به جاى مثلث اجزاء را به گلاب سرشته اقراص سازند ، مىگردد اقوا و مسهل صفرا . « 2 » تذكر : قرص فوق در تحفه حكيم مؤمن به عنوان « قرص گل صغير » آمده است . « 3 »

--> ( 1 ) . همان ، ص 710 . ( 2 ) . همان ، ص 707 . ( 3 ) . محمد مؤمن حسينى طبيب ؛ تحفه حكيم مؤمن ( تحفة المؤمنين ) ، ص 325 .